Hagenuk RA1/GRC-1009 en de afstandsbedieningen RC-261 en RC289

Hagenuk RA-1/GRC1009

Er zijn twee vermogensversterker voor de AN/GRC-9 de LV-80 en de RA-1/GRC-1009
Beide hebben tot doel het uitgangsvermogen van de AN/GRC-9 te vergroten.
De RA-1/GRC1009 is een doorontwikkeling van de LV-80. En is gemaakt voor het Belgische leger.
Hieronder een opsomming van de verschillen
De RA-1/GRC1009 werkt zowel op 12V als ook 24V.  Het uitgangsvermogen is hoger dan bij de LV80.  Bij ontvangst is de antenne direct aangesloten op de ontvanger.
De RA-1/GRC1009 heeft verlichting op alle schalen.  De RA-1/GRC1009 heeft antenneklemmen.  De antenneaanpassing is verbeterd. De RA-1/GRC1009 weegt minder dan LV80. De behuizing is zowel geschikt voor montage in een voertuig als ook gebruik in het veld. Er zijn geen speciale steunen nodig.
Ik ben zelf in het bezit van de RA-1.  Handleidingen, schema’s en beschrijvingen zijn bijna niet te vinden.
De RA-1/GRC1009 bestaat uit het versterker gedeelte en de voeding TPS-1/RA-1 .
De voeding is een schakelende voeding uitgevoerd met transistoren. Bij 12V bedrijf staan beide gloeidraden van de 6883 parallel. Bij 24V staan deze in serie.
De schakelende voeding heeft de volgende uitgangsspanningen 750V anodespanning, 250V schermroosterspanning, -58V stuurroosterspanning en 6,5V voor de relais.

schema versterkerdeel RA-1/ GRC1009

bovenzijde en achterkant versterkerdeel


onderzijde versterkerdeel

Het versterkerdeel bestaat uit de aanpassing tussen AN/GRC-9 en RA-1 (C1-C3 en T1), de eindtrap heeft twee stuks 6883 V1 en V2. In feite een 6146 B maar dan met een 12,6V gloeidraad. De eindbuizen worden aangepast op de antenne met variabele condensator C9 en de ingebouwde antennetuner (L4 - L7).
De kabel TVK3 heeft als functie de RA-1 om te schakelen tussen ontvangen en zenden.
De jackplug gaat in de aansluiting Y (PTT) op de RA-1/GRC-1009
De andere kant van de kabel in de aansluiting micro op de grc-9. De microfoon T-17 en morsesleutel worden aangesloten op het kastje TVK3.


bedieningskabel TVK3

De massa en de doublet aansluiting van de GRC-9 worden aangesloten op de massa van de RA-1/GRC1009 en de TPS-1/RA-1.
De antenne klem van de GRC-9 wordt aangesloten op antenne ingangsklem van de RA-1/GRC1009.
De antennes voor de RA-1 zijn gelijk als bij gebruik van de GRC-9 zoals beschreven in het vorige artikel beschreven.

Verklaring van de knoppen op de RA-1/GRC1009
Schakelaar R is de antenneafstemmingsschakelaar (grof). De lage standen zijn voor de lage frequenties en de hoge standen zijn voor de hoge frequenties.
S is de koppelrolspoel de schaal geeft de stand van de rolspoel  aan.
Schakelaar T is de band schakelaar en antenne type schakelaar. In de stand “off” staat de versterker uit. “W” staat voor whip (staaf antenne), D voor douplet (dipool antenne) en R voor reel(langdraad antenne).
Met U kan het HF-ingangs signaal verzwakt worden.
V antenne-rolspoel fijnregeling in combinatie in serie met de spoel op schakelaar R
W is de plate tuning
Met schakelaar X kan er gekozen worden wat er wordt gemeten met de meter
stand RF A3 is de ingangsspanning bij AM, RF A1 is de ingangsspanning bij CW, stand PC meet de anode stroom van de eindbuizen.
Ant J1 tot J3 meet de antennestroom J1 is het hoogst en J3 het laagst.

Afregelen RA-1/GRC1009 voor het gebruik van dipool en whip of reel antenne.
Voor gebruik regel eerst de GRC-9 af zoals beschreven in een vorig artikel. Gebruik standen 1-4 op schakelaar A en CW met laag vermogen.
Zet de meterschakelaar X op A1 en regel met U af op A1 op de meter. Uiteraard met ingeschakelde zender.
Zet nu de meterschakelaar op stand PC. Zet daarna de koppelrolspoel (S) bij band 1 op 10, band 2 op 20 en band 3 op 30. Dit zijn voorinstellingen.
Zet de plate tuning (W) op dezelfde waarde als te lezen is op de zenderafstemschaal van de GRC-9
Bedien nu weer de zender met morsesleutel en regel de plate tuning (W)op de minimale anodestroom af te lezen op de meter.
Stel nu de antennetuner af. Zet de meterschakelaar R op de stand J3. Regel nu de antennestroom af op maximaal met knop V en R met ingeschakelde zender.
Verdraai nu antenne rolspoel (S) op maximale waarde. Bij band 3 heeft antenne rolspoel (S) nauwelijks invloed bij de stand R (langdraadantenne).
Controleer nogmaals met de meterschakelaar in de stand A3 of A1 of deze niet de maximale waarde heeft bereikt.
Het uitgangsvermogen ligt rond de 100W in de stand CW. De RA-1 die ik heb is probleemloos.
De behandeling van de RA-1 zal daar bij wel geholpen hebben. Ik gebruik de eindtrap bijna altijd in de stand dipool. Omdat dan de uitgangsimpedantie rond de 50 ohm. Zoals bijna alle antennes voor zendamateurgebruik.

-Afstandsbedieningen

Niet iedere locatie is ideaal voor de opstelling van antennes en zend/ontvangers. Zowel het kamp als ook de antennes mochten niet zichtbaar zijn voor de vijand. Zo kan het gebeuren dat de zend/ontvangers en het kamp wel enkele honderden meters uit elkaar lagen. Voor deze situaties werden de afstandsbedieningen gebruikt. De RC-261 en de RC-289 waren afstandsbedieningen die gebruikt zijn in combinatie met o.a. de AN/GRC-9.


Afstandsbediening RC-261

De complete set TC-261 zat in een canvas tas en bestaat uit microfoon T17, koptelefoon HS-30,  control unit RM-53 en remote-control unit RM-52.
De afstandsbediening is ontwikkeld tijdens de tweede wereldoorlog (oktober 1944). Voor gebruik met o.a. BC620 (SCR-509 en SCR510) en BC-659 SCR-609 en SCR610). Na de oorlog is deze afstandsbediening ook gebruikt in combinatie met de AN/GRC-9.
De afstandsbediening kan gebruikt worden op 9 km afstand van de zend/ontvanger met standaard WD-1/TT veldtelefoondraad.


Haspel WD1/TT veldtelefoondraad

De afstandsbediening heeft drie standen. A radio operator stand, de radioverbindingen worden gemaakt door degene die de zend/ontvanger bedient. B remote. De radioverbinding in spraak word gemaakt op afstand en de stand C interphone voor onderling contact tussen radio operator en bijvoorbeeld de leiding op afstand.

schema RM-52


 intern RM-52


schema RM53


 intern RM-53

De RM52 (remote deel) werkt op 4 stuks BA-30 batterijen of te wel 4 D-cellen van 1,5V.
De RM-53 (control deel) werkt op 2 stuks BA-30 batterijen of te wel 2 D-cellen van 1,5V.
De afstandsbediening werkt alleen met een directe verbinding, het kon niet worden aangesloten op een veldtelefooncentrale. Ook kon er geen telegrafie verbindingen worden gemaakt op afstand.


RC-289 met veldtelefoon EE-8

Na de tweede oorlog werd de RC-289 (RM-39) ontwikkeld als vervanger van de RC-261. Deze is ook niet uitsluitend bedoelt voor de AN/GRC-9 maar werd gebruikt met dezelfde types zend/ontvangers als de RC-261. De afstandsbediening is in originele staat en is werkend.
Deze afstandsbediening had wel wat voordelen ten opzichte van de RC-261.
De afstandsbediening kon verbindingen maken in spraak en in telegrafie in combinatie met een standaard veldtelefoon EE-8. De CW-sleutel word dan op de veldtelefoon aangesloten tussen de negatieve pool van de batterij en lijn 2. De RM-39 was ook voorzien van een beltoon generator en bel. Eventueel kan de verbinding ook lopen via een veldtelefooncentrale.
De kabellengte is gelijk met de RC-261 ongeveer 9 km.
De RM-39 heeft één stand extra dan de RM-53 en dat is de telegrafie stand.
De RM-39 heeft drie batterijen nodig. Één stuks BA-27 4,5V deze is te vervangen door een 3LR12 en twee stuks BA-34 dit zijn 7,5V batterijen maakt samen 15V.
Nu heb de afstandsbediening in eerste instantie getest met twee losse voedingen. Maar dat is tijdens demonstraties wat lastig. Veel ruimte is er ook niet. Schakelende voedingen probeer ik te vermijden. Stoort immers vaak op korte golf. Is niet handig met de AN/GRC-9 op heel korte afstand.
Nu voed ik de RM-39 met is twee batterijen van 9V in serie en een 4,5V batterij. De 18V verlaag ik naar 15V met een serieweerstand en een zenderdiode.
De RM39 is elektrisch in originele staat. De beltoongenerator zat vast deze heb ik gedemonteerd, schoongemaakt en weer opnieuw gesmeerd.

schema RM-39 met EE8 veldtelefoon schakelaar in telegrafie stand


RM-39 intern
home